Kniebrace bij posttraumatische artrose: slijtage na een oud letsel
Een oude blessure die maar niet wil genezen. Je bent er jaren geleden al aan geopereerd, maar de pijn blijft. Vooral als het koud wordt of als je een flinke wandeling hebt gemaakt, voelt je knie stijf en zeer.
De dokter spreekt van een vervelende naam: posttraumatische artrose. Het klinkt ernstig, en dat is het eigenlijk ook.
Je knie is op de plaats van het oude letsel aan het slijten. Het kraakbeen wordt dunner en je bot begint te irriteren.
Je bent misschien zelfs gestopt met sporten, uit angst voor meer schade. Maar er is hoop. Je hoeft niet direct naar de operatietafel.
Een goede kniebrace kan een wereld van verschil maken. Het is een simpele, maar effectieve manier om je leven weer op te pakken.
In deze gids leg ik je precies uit hoe dat werkt.
Wat is posttraumatische artrose eigenlijk?
Stel je voor: je hebt vroeger je knie ernstig geblesseerd. Een gescheurde voorste kruisband, een kapotte meniscus of een flinke kneuzing door een val.
Je bent behandeld, misschien geopereerd en je knie voelde weer stabiel. Dat is het moment dat je stopt met denken aan je knie. Maar soms, jaren later, begint het opnieuw te zeuren.
Dit is posttraumatische artrose. Het is slijtage die direct het gevolg is van dat oude letsel.
Het trauma heeft je knie onherstelbaar beschadigd, ook al voelde je dat toen niet meer. Normaal gesproken heb je een glanzend, soepel laagje kraakbeen in je knie. Dat werkt als een stootkussen en zorgt ervoor dat je botten soepel over elkaar heen glijden.
Door het oude letsel loopt die laag op sommige plekken veel meer slijtage op. Het kraakbeen wordt ruw, dunner en op den duur verdwijnt het op sommige plekken helemaal.
Je bot gaat dan wrijven op ander bot. Dat veroorzaakt pijn, stijfheid en ontstekingen.
Het is een chronisch probleem, maar je kunt de klachten wel flink beïnvloeden.
Waarom een brace de oplossing kan zijn
De slijtage in je knie is helaas niet te genezen. Je kunt het kraakbeen niet zomaar weer dikker maken.
De pijn en de ontsteking zijn echter wel te managen. Een kniebrace bij posttraumatische artrose is als een slimme stuurman die je knie de juiste kant op stuurt. Het doel is simpel: ontlasten en stabiliseren. Door je knie op de juiste manier te ondersteunen, zorg je dat de pijnlijke plek minder druk krijgt.
Je geeft je gewricht een beetje rust, terwijl je wel gewoon beweegt. Denk aan een auto met een slechte uitlijning.
Als je niets doet, slijten je banden veel sneller aan één kant op.
Een brace is als een nieuwe uitlijning voor je been. Het zorgt dat je knie niet naar binnen of buiten klapt. Je zult merken dat je minder pijn hebt tijdens het lopen.
Hoe een brace precies werkt
Je kunt weer wat verder wandelen of een stukje fietsen zonder de volgende dag compleet lam te liggen. Het geeft je de vrijheid om in beweging te blijven, wat juist heel belangrijk is voor je gewrichten.
De meeste braces voor deze aandoening gebruiken een speciale techniek. Ze hebben scharnieren aan de zijkant die de nodige ondersteuning bij kraakbeenslijtage bieden. Deze scharnieren zorgen dat je knie alleen nog maar soepel kan buigen en strekken.
Ze blokkeren de bewegingen die schadelijk zijn. Vooral het naar binnen of buiten draaien van je knie wordt tegengehouden.
Dit ontlast de plekken waar het kraakbeen het meest is aangetast. Dankzij een kniebrace voor artrose tijdens wandelen voelt je knie meteen stabieler en minder 'wankel'.
Een ander belangrijk onderdeel is de druk op je knieschijf. Veel braces hebben een speciale ring of bandage rondom de knieschijf.
Dit heet een patella-openig. Deze druk zorgt ervoor dat je knieschijf netjes in het midden van de groeve blijft. Door het oude letsel kan je knieschijf de neiging hebben om iets naar de zijkant te schuiven. Dat geeft extra slijtage. Door de druk van de brace blijft alles op zijn plek en wordt de slijtage beperkt.
De juiste brace kiezen: materialen en modellen
Niet elke brace is hetzelfde. De keuze hangt af van hoe ernstig je klachten zijn en wat je wilt gaan doen.
We maken onderscheid in drie hoofdcategorieën. Let wel: dit zijn indicaties.
Een fysiotherapeut of arts kan je het beste adviseren. De prijzen lopen uiteen van een simpele steun tot een medisch hulpmiddel van hoge kwaliteit. De lichtste categorie is de functionele bandage.
Dit is een elastische band die je om je knie doet. Het zit als een warme sok. Je kunt hem makkelijk zelf aantrekken. Deze bandage geeft warmte en verbetert je proprioceptie.
Dat is het gevoel dat je hebt in je gewricht. Je voelt je knie beter, waardoor je onbewust voorzichtiger beweegt.
Dit is ideaal voor lichte klachten of om te dragen tijdens het wandelen. Prijzen liggen tussen de €25 en €50.
Merken zoals McDavid of Rehband hebben goede exemplaren. Een stapje hoger is de patella brace. Dit is een soort elastische bandage, maar dan met een extra stevige ring of pad rondom de knieschijf.
Dit is specifiek bedoeld voor artrose aan de binnenzijde van de knie (mediale gonartrose), wat vaak voorkomt na een blessure.
De ring drukt de knieschijf lichtjes naar buiten, weg van de aangetaste plek. Je kunt deze braces vaak dragen onder je kleding. Ze kosten tussen de €40 en €80.
Een bekend model is de McDavid Patella Stabilizer. De zwaarste categorie is de unilaterale of bilaterale kniebrace.
Dit zijn de echte 'exoskeletten'. Ze hebben stevige kunststof of aluminium frames met scharnieren en verstelbare banden.
Deze braces bieden maximale stabiliteit en ontlasting. Ze zijn vaak zichtbaar en zitten over je broek heen. Deze modellen zijn bedoeld voor zware klachten of als je nog wilt sporten (zoals wandelen of fietsen).
Ze zijn vaak OTC (Over The Counter) te koop, maar voor de beste pasvorm is een aangepaste brace via de orthopedisch instrumentmaker soms nodig. Prijzen voor goede kant-en-klare braces liggen tussen de €100 en €250. Merken zoals DonJoy (met de bekende Armor-lijn) of Ossur zijn hier de standaard.
Een brace is geen magische genezing. Het is een hulpmiddel. Je moet het zien als een wandelstok voor je knie. Het helpt je, maar je moet het zelf wel doen.
Praktische tips voor dagelijks gebruik
Het went heel snel om een brace te dragen, maar er zijn een paar dingen die je moet weten.
Ten eerste: de pasvorm is alles. Een te losse brace schuift op en helpt niets. Een te strakke brace knelt af en kan de doorbloeding belemmeren. Meet je been op de juiste plek op (meestal 15 cm boven en 15 cm onder het midden van je knieschijf) en volg de maattabel van de fabrikant.
Trek de brace aan op een blote huid of een strakke kous, niet over een losse broek. Je went eraan om de brace elke dag te dragen.
Je kunt hem het beste omdoen voordat je de activiteit begint. Dus voordat je boodschappen gaat doen of gaat wandelen.
Zo activeer je de spieren en gewrichten meteen de juiste ondersteuning. Ook bij een kniebrace voor artrose bij sporthervatting is het belangrijk om rustmomenten te pakken als je de hele dag zit. Wissel het af. Let op je huid.
Als je de brace voor het eerst draagt, kan je huid wat rood worden. Dat is normaal. Maar als het echt schuurt of pijn doet, moet je stoppen.
Gebruik eventueel een dun hemdje onder de brace of plak een pleister op het gevoelige plekje. Zorg dat je huid schoon en droog is voordat je de brace om doet. Zo voorkom je huidirritatie.
Verzorging van je brace is belangrijk. De materialen zijn duurzaam, maar ze worden vies van zweet en vuil.
De meeste braces kun je met de hand wassen in lauw water met een zacht wasmiddel. Laat ze aan de lucht drogen, nooit in de wasdroger of bij de verwarming.
De hitte kan het kunststof of de stof beschadigen. Als je de brace goed verzorgt, gaat hij jaren mee.
Luister naar je lichaam. Een brace helpt tegen de pijn, maar hij verdoezelt het niet compleet. Als de pijn heviger wordt of als je knie plotseling opzwelt, stop dan met de activiteit. Het is een teken dat je te veel hebt gedaan